Stanowisko Dryopteris cambrensis w Beskidzie Małym
Obecnie pracuje nad trudnym kompleksem Dryopteris affinis z którego wyróżniono ostatnio dwa gatunki dla Polski: Dryopteris borreri i D. cambrensis. Sporo o nich się dowiedziałem. Według badań Dryopteris borreri okazuje się być rozpowszechnionym w Karpatach. Natomiast dla Dryopteris cambrensis pojawiają się pierwsze notowania w Polsce. Ostatnio w Beskidzie Małym sprawdzałem okazy Dryopteris borreri, gdy nagle natrafiłem na coś odmiennego od tej paproci. Według klucza cechy odpowiadają Dryopteris cambrensis, różni się ona od Dryopteris borreri przede wszystkim wielkością i barwą dojrzałych kupek zarodni oraz innymi cechami. Żeby mieć pewność że mam doczynienia właśnie z tym gatunkiem to muszę to oznaczyć u prawdziwych autorytetów jeśli chodzi o te paprocie. Oznaczanie tych paproci jest tak trudne że pewność daje sprawdzenie tylko przez tych znawców. Jeśli to się potwierdzi to zasięg ogólny gatunku całkiem się zmieni, co może być to nie małą sensacją.
Proszę mi pogratulować. Właśnie otrzymałem wiadomość od specjalisty że znalazłem Dryopteris cambrensis co jest dużą sensacją, gdyż według hipotezy gatunek ten wogóle nie występuje w Karpatach, a stanowisko to właśnie znajduje się w Karpatach i wysuniętym najbardziej na wschód. Stanowisko to zlokalizowane jest w Beskidzie Małym na stoku Złotej Góry. Paproć ta rośnie w lesie jodłowym w miejscu trudno dostępnym. Dryopteris cambrensis obecnie jest notowana (poza tym odkryciem) tylko w dwóch miejscach w Polsce, więc należy do wielkich unikatów.
Gratuluję :)
Odkrycie nowego gatunku dla flory Polski jest zawsze, niezwykle ekscytujące. Dryopteris cambrensis na pewno znajdzie się w przygotowywanej nowej Polskiej Czerwonej Księdze Roślin. Mam pytanie. Do czego nawiązuje nazwa gatunkowa (cambrensis) tej paproci?
Nazwa (cambrensis) wzięła się od Gór Kambryjskich znajdujących się w Walii (Wielka Brytania) gdzie znajduje się centrum jej występowania, dlatego polska nazwa tej paproci to nerecznica walijska. Co do tego czy ten gatunek znajdzie się w Czerwonej Księdze to nie wiadomo gdyż dla niego dopiero pojawiają się pierwsze notowania w Polsce i jest to takson praktycznie nie zbadany u nas. Oczywiście jak rozwiną się całkowicie liście Dryopteris cambrensis to umieszcze zdjęcia w atlasie roślin.
Zbliżenie na odcinki liścia
Kupki zarodni
Łuski na ogonku liściowym
Przyłączam się do gratulacji :)
A na podstawie jakich cech możliwe jest pewne odróżnianie tego taksonu? Czy są one stwierdzalne już w terenie?
Odróżnienie Dryopteris cambrensis od D. borreri nie jest rzeczą prostą. Ale w terenie dla wprawionego oka da się je rozróżnić. Sam kompleks Dryopteris affinis jest bardzo zmienny nawet w obrębie obu tych gatunków. Są jednak cechy przywiązane do danego gatunku. Dryopteris cambrensis zależnie od siedliska i rozmiaru paproci ma odcinki 2 rzędu, u mniejszych okazów mniej tęgawe i wyraźnie ząbkowane na szczycie, u większych okazów tęgie i słabo ząbkowane na szczycie. Szczyt odcinków jest zawsze zaokrąglony. Kupki zarodni zależnie od rozmiaru paproci są dość duże do dużych i gdy dojrzeją stają się czerwonobrązowe. Łuski na ogonku liściowym są duże od żółtobrązowych do czerwonobrązowych. Blaszka liściowa jest zielona, bardziej matowa i dosyć znacznie zwężająca się ku dołowi. Zaś Dryopteris borreri ma odcinki 2 rzędu, już nie tęgie o szczycie zazwyczaj ściętym. Same odcinki są całobrzegie lub częściowo ząbkowane na szczycie. Kupki zarodni są nieduże do dość dużych, gdy dojrzeją stają się bladobrązowe. Łuski na ogonku liściowym są nieduże od jasnobrązowych do ciemnobrązowych. Blaszka liściowa jest ciemnozielona, lśniąca i nieznacznie zwężająca się ku dołowi. Porównując Dryopteris cambrensis z D. borreri to ta paproć sprawia wrażenie jakby miała mniej odcinków 2 rzędu. Może zbyt profesionalnie to opisałem, ale jest jedyny sposób na pewne odróżnienie tych gatunków. Zdażają się też okazy które trudno przydzielić do danego gatunku. Sam mam już kilka odkrytych stanowisk Dryopteris cambrensis, przy ogromnej ilości Dryopteris borreri. D. cambrensis praktycznie może znaleźć się wszędzie, lecz występuje znacznie rzadziej od Dryopteris borreri. Tą paproć zaobserwowałem w borze sosnowych, jodłowym oraz w grądzie.
Niedawno ukazała się publikacja "Genus Dryopteris Adans. in Poland" w której miałem duży udział. Dostęp do niej znajduje się na stronie internetowej która jest w trakcie tworzenia
Zbliżenie na odcinki liścia
Kupki zarodni
Łuski na ogonku liściowym
Dziękuję serdecznie za odpowiedź. :)
Mam też inne zdjęcia tych gatunków na których lepiej widać cechy różniące pomiędzy nimi.
Dryopteris cambrensis:
Na dzień dzisiejszy mam stuprocentowych 12 stanowisk Dryopteris cambrensis z Beskidu Małego. Oto ich wykaz:
Złota Góra DF9511, między Targanicami a Sułkowicami DF9512, Bujakowski Groń DF9402, Groniczki DF9324, Złota Góra DF9510, Hrobacza Łąka DF9410, Gancarz DF9524, Kiczera DF9424, Hrobacza Łąka DF9411, Palenica DF9413, Groniczki DF9420, Gaiki DF9314.
To świadczy o tym że gatunek może być w Polsce dość rozpowszechniony.
Dzień Dobry, To moja pierwsza wypowiedź, dołączyłam niedawno do Państwa forum. Mam pytanie odnośnie rozprzestrzeniania się gatunku Dryopteris cambrensis. Jest to gatunek o żadszym występowaniu w naszym kraju, mam pytanie czy są prowadzone badania na temat migracji gatunku, także pod względem czasowym i czy ma Pan wiadomości na ten temat? Zlokalizował Pan siedliska występowania w danym miejscu. Czy jest to jedno z nielicznych w kraju i czy obserwuje Pan bardziej oddalone miejsca gdzie dany gatunek mógłby się pojawić.
Trzymamy się tematu forum. Nie drażnimy się. Ma być miło :) ⇒ szerzej o zasadach i coś jak regulamin