Główna Zaloguj Wyloguj się Załóż Edycja Szukaj Kontakt grzyby.pl atlas-roslin.pl
Orchis mascula vs Orchis ovalis - storczyki sekcji Masculae w Polsce
« Poprzedni Następny » bio-forum.pl « Botanika « Archiwum « Archiwum 2016-2017 «

#133
od czerwca 2008

Przyznam, ze całkowicie zapomniałem, że temat 'zawisł' - także korzystając z chwili odprężenia, postanowiłem założyć watek bazujący na dyskusji nad odkrytymi przez Kamila Sulkowskiego stanowiskami storczyków tej grupy w rejonie Mogielnicy w Beskidzie Wyspowym:

https://www.bio-forum.pl/messages/3280/758652.html

Na początek zestawienie gatunków Orchis mascula i Orchis ovalis według Pierre Delforge "Orchids of Europe, North Africa and the Middle East", wydanie z 2006r.



Jest to o tyle istotne, że najwyższy czas przypomnieć także w Polsce, że flora storczykowa to nie obszar zarezerwowany wyłącznie dla badaczy anglosaskich i że są także inni na tym padole, o których u nas cisza. Proszę zwrócić uwagę, że polskie wydanie "Storczyki Europy i krajów sąsiednich" podaje "nom.ille. Orchis ovalis", narzucając nam przy okazji niemieckie 'speciosa'. Ktoś jak zwykle nie pomyślał przed drukiem no i poszło...


Przy okazji - coraz częściej w źródłach angielskich trafiam na określenie "czeski storczyk męski" w formie 'Bohemian Early Purple Orchid', co akurat nie zaskakuje specjalnie ponieważ roślina została opisana przez autora legendarnej 'Flora Bohemica' F.W.Schmidt'a u schyłku XVIIIw.

http://www.first-nature.com/flowers/orchis-ovalis.php\


(wypowiedź edytowana przez Krzynianek 22.stycznia.2016)

#3865
od lipca 2004

2016.01.22 17:46 Edytuj wypowiedź Usuń wypowiedź

Bogusław Mazurek (bogdan)
Przepraszam, tak przy okazji wrzucę tu, bo nie wiem czy była prezentowana ta świeża pozycja w jakimś wątku na forum.

"Storczyki Polski – Etymologia"
Wojciech Giża
ISBN: 978-83-926704-3-8
Rok wydania: 2015
format: 15,00 x 21,50 cm ; oprawa; twarda; liczba stron: 128
cena detaliczna: 59,00 PLN (dodatkowo doliczana jest opłata pocztowa)

"W niniejszej publikacji podano etymologię 54 epitetów gatunkowych i 7 podgatunkowych uwzględnionych w Krytycznej liście roślin naczyniowych Polski (Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając i Maria Zając (red.); 1995, 2002) oraz Roślinach chronionych (Piękoś-Mirkowa, Mirek 2006).

Po raz pierwszy podano etymologię 15 nazw rodzajowych: buławnik, dwulistnik, gołek, gółka, kruszczyk, kukuczka, lipiennik, miodokwiat, ozorka, potrostek, storczyca, storzan, tajęża, wątlik i wyblin; oraz 4 nazw gatunkowych: kruszczyk ostrokwiatowy, miodokwiat krzyżowy, storczyk kukawka oraz storczyk trójzębny. Wyjaśniono także zależność poprawnego stosowania pary nazw: storczyk męski i storczyk samiczy oraz żłobik koralowaty.

Po raz pierwszy w Polsce pokazano portrety wybitnych ludzi, których uhonorowano nazwą gatunkową lub rodzajową. Książka jest bogato ilustrowana, zawiera 74 znakomite fotografie i 48 drzeworyty z XIX wieku.

Skróty nazwisk autorów nazw gatunkowych podano za Brummittem i Powellem (Mirek i in. 1995), a nazw rodzajowych oraz rok ich utworzenia za Procházką i Veliskiem (1983) lub The International Plant Names Index."


http://bomax.botany.pl/sklep/#prod-3272

#202
od czerwca 2008

Dla odreagowania tematu Puszczy Białowieskiej - jesienią zeszłego roku miała ukazać się długo oczekiwana 'biblia' europejskich storczyków, ale jak widać opóznienia zdarzają się wszędzie i będziemy musieli jeszcze trochę poczekać. Dlatego zdecydowałem się na zaprezentowanie mapy z 2007r. z pozycji

H.Kretzschmar & W.Eccarius & H.Dietrich - Die Orchideengattungen Anacamptis, Orchis, Neotinea. Phylogenie, Taxonomie, Morphologie, Biologie, Verbreitung, Ökologie, Hybridisation

dostępna także w wersji angielskojęzycznej jako

The Orchid Genera Anacamptis, Orchis, Neotinea. Systematics, Taxonomy, Morphology, Biology, Distribution, Ecology, Hybridisation.


To co w naszym wypadku istotne to:
kolor brązowy - storczyk męski Orchis mascula
kolor zielony - storczyk męski nakrapiany Orchis mascula subsp.speciosa
Niestety ale jest ona obarczona wieloma błędami, także z terenów Polski, niemniej na nasze potrzeby forumowe to najlepsza i najbardziej aktualna mapa jaka istnieje. Myślę, ze warto się z nią oswoić zanim napisze cokolwiek na temat tzw. strefy pośredniej (przejściowej) pomiędzy wymienionymi taksonami.




(wypowiedź edytowana przez Krzynianek 14.marca.2016)

#233
od czerwca 2008

Teraz słowo w podstawowej kwestii jak rozpoznać obydwa storczyki ? Skoncentrujmy się na budowie samego kwiatu, z tym ze najpierw dla rozbicia wątpliwości:

Sepale - 3 zewnętrzne płatki kwiatu
Petale - 2 wewnętrzne płatki kwiatu

W obydwu przypadkach mamy do czynienia z dwoma sepalami, które w naszych rozważaniach stanowią odrębny element (oznaczyłem jako A), natomiast 2 petale tworzą hełm, do którego w sposób bardziej zwięzły lub na zasadzie jedynie 'okrywy' dochodzi tzw. sepal środkowy (oznaczyłem jako B).
I teraz sprawa absolutnie podstawowa:
- w przypadku storczyka męskiego Orchis mascula, obydwa SEPALE SĄ SKIEROWANE DO GÓRY PONAD HEŁMEM,
- w przypadku storczyka określanego jako Orchis ovalis lub Orchis mascula subsp. signifera lub Orchis mascula subsp. speciosa - SEPALE SĄ UŁOŻONE HORYZONTALNIE W TEJ SAMEJ PŁASZCZYZNIE CO PŁATKI HEŁMU.

Pozwoliłem sobie zestawić zdjęcie Orchis mascula (z lewej) który pośpieszył się i zakwitł w moim ogrodzie, z roślinami które odnalazł Kamil w Beskidzie Wyspowym (z prawej). Proszę wybaczyć, że skala nieco odmienna, ale kilka lat temu w wyniku awarii komputera straciłem masę zdjęć własnych i na chwile obecną nawet nie wiem, gdzie co mam.

#245
od czerwca 2008

dodatkowe słowo na temat samych sepali - otóż w przypadku Orchis mascula, istotne są również:
- silna asymetryczność (zaznaczyłem płaszczyznę symetrii płatków zewnętrznych w małym wycinku, wyraźnie widać ze 'połowy' kompletnie do siebie nie pasują
- bardzo częste zjawisko wzajemnego stykania się sepali zewnętrznymi powierzchniami na podobieństwo "anielskich skrzydeł" - oznaczyłem jako A; określenie to z lubością zapożyczyłem z angielskiej literatury, bowiem idealnie opisuje całość; niekiedy brak bezpośredniego kontaktu sepali, ale sama struktura ich "anielskiego charakteru" zostaje zachowana.



roślina z lewej - Francja
okaz z prawej - hiszpańska Baskonia

#430
od czerwca 2008

dorzucam do wątku, bo ostatnio trochę było fajnych zdjęć:
https://www.bio-forum.pl/messages/336385/850558.html

#574
od czerwca 2008

Dla odkurzenia tematu - w maju Sławomir Kłusewicz, odkrywca 3-go pewnego stanowiska "czystego" storczyka męskiego Orchis mascula z rejonu Ustki ( w Polsce w XXIw.) informował o wzroście liczby osobników kiwtnących do 37 sztuk. Miłośnicy facebook-a mogą obejrzeć kilka zdjęć z tego stanowiska, np:

https://scontent-lhr3-1.xx.fbcdn.net/v/t1.0-9/18619966_896224267183682_7410094090505389638_n.jpg?oh=adff25b3b1e4cd343711584ee529ccf1&oe=59D3E166

- aczkolwiek żadne niestety nie pokazuje wyraznie cech diagnostycznych. Od razu wyjaśniam, że dość liczne i coraz częściej odkrywane stanowiska Suwalszczyzny wykazują gamę cech pośrednich pomiędzy Orchis mascula a Orchis ovalis, charakterystycznych dla tzw.strefy przejściowej występowania tych dwóch storczyków. Temat jest naprawdę ciekawy, niemniej wstrzymuję się z wyjaśnieniami aby nie zagmatwać całości. Dodam jedynie, że to zjawisko bardziej powszechne w świecie europejskich storczyków niż mogłoby się wydawać.

Poniżej zdjęcie storczyka męskiego Orchis mascula całkowicie pozbawionego kropek na liściach, zrobione w maju w Gorach Kantabryjskich. Od dłuższego czasu każdemu, kto obserwował nasze karpackie populacje Orchis ovalis zwane u nas 'storczykiem męskim nakrapianym' zadaję banalnie proste pytanie. Mianowicie czy storczyk ten na podobienstwo Orchis mascula występuje w Polsce również w dwóch formach:
- z pigmentem na liściach - w tym wypadku u nasady w formie kreseczek
- całkowicie pozbawionych zabarwienia liści u nasady
Jak do tej pory nikt nigdy nie widział u nas tych drugich - a może jednak????

Pozdrawiam

#370
od grudnia 2012

2017.06.13 09:22 Edytuj wypowiedź Usuń wypowiedź

Piotr Stanczak (doniu)
Wydaje mi się ze miałem w ubiegłym roku takiego bez kropek u nasady. Poszukam potem w zdjęciach. Dziś jadę w Tatry to zwrócę na to uwage

#575
od czerwca 2008

RE: jadę w Tatry to zwrócę na to uwage
- to w takim razie będę zobowiazany za informacje o takim zabarwieniu: pigment typwy dla Orchis ovalis u nasady liści, a jego środkiem 'kropkowanie' jak u Orchis mascula.

Zdjęcie z zeszłego roku zrobiłem w Abruzji - gdzie w/g literatury niemieckiej, ten storczyk w ogóle nie występuje... Cóż, mogę jedynie powtorzyć to co pisałem w 1 poście: "najwyższy czas przypomnieć, że flora storczykowa to nie obszar zarezerwowany wyłącznie dla badaczy anglosaskich i że są także inni na tym padole, o których u nas cisza."

(wypowiedź edytowana przez krzynianek 15.czerwca.2017)

#576
od czerwca 2008

Dorzucam aby nie pogubić watków, które pojawiły się w tym roku na forum:
- Rabka Zaryte
https://www.bio-forum.pl/messages/336385/920597.html
- rejon Przemyśla (?)
https://www.bio-forum.pl/messages/336385/916720.html
- tu ponownie można zaobserwować kropkowany pigment, biegnący wzdłuż środkowej 'rynienki' liścia. Takie zabarwienie występuje znacznie częściej niż mogło by się wydawać.

#371
od grudnia 2012

2017.06.19 17:42 Edytuj wypowiedź Usuń wypowiedź

Piotr Stanczak (doniu)
Na terenie TPN zaglądałem w nasady liści przynajmniej jednej rośliny z kilkudziesięciu napotkanych stanowisk. Wszystkie mniej lub bardziej nakrapiane.

#578
od czerwca 2008

Podziękowania - jakbys mogł podać liczebności stanowisk byłoby miło.
Kolejne zdjęcia z Tatr:
- okolice Hali Kondratowej
https://www.bio-forum.pl/messages/336385/926415.html

#372
od grudnia 2012

2017.06.19 20:52 Edytuj wypowiedź Usuń wypowiedź

Piotr Stanczak (doniu)
Stanowisk było tyle ile przypadkowo napotkalem przechodząc z dolnych partii w wysokie tatry. Rosły na chyba wszystkich mijanych polanach - kilkunastu. Najliczniej na kolatowce koło 100 szt. Po kilka kilkanaście sztuk rosło w przeswietleniach leśnych. I około 100 szt na murawie nawapienne skupniowy uplaz , tu już przekwitaly. W sumie około 30- 40 stanowisk.
i

#1355
od lipca 2013

Skoro temat-rzeka dotyczący tego storczyka jest nadal aktualny to coś dorzucę. Mieszkam w Beskidzie Wyspowym i kiedyś przemknęła mi informacja (dokładnie nie pamiętam źródła!), że w Beskidzie Wyspowym najliczniejsze stanowisko tego storczyka znajduje się w rejonie Lipnika koło Wiśniowej i złożone jest z ok. 100 osobników. Kręciłem się w tamtych terenach wielokrotnie, lecz niestety trudno natrafić na to miejsce, choć warunki w niektórych miejscach wydawały się odpowiednie. 2 osobniki, które udało mi się zlokalizoawać (przypadkowo!) to w okolicy cmentarza wojennego nad Wiśniową, akurat kwitły, niestety nie posiadam zdjęć. Może należałoby odszukać to liczne stanowisko i przyjrzeć się bliżej rosnącym tam roślinom. A może akurat któryś będzie miał liście bez plamek??!! :)

#613
od czerwca 2008

W tamtych stronach krecilem sie tylko raz na polnocnym obrzezeniu zbiornika w Dobczycach, pora letnia wiec o tych storczykach nie bylo mowy. Niemniej generalnie wylgadalo mi na zbyt kwasne podloze, choc pczywiscie to jedynie przypuszczenie i moge sie mylic.
« Poprzedni Następny » bio-forum.pl « Botanika « Archiwum « Archiwum 2016-2017 «
Czy jesteś pewien/pewna, że masz coś (rzeczowego) do dodania?

Główna Ostatnia doba Ostatni tydzień Szukaj Instrukcja Kopiuj link Administracja
ta strona używa plików cookie — więcej informacji